چهارشنبه , آگوست 12 2026

➖چگونگی تجهیز و نمازخواندن بر پیکر پاک و مطهر پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وآله

➖چگونگی تجهیز و نمازخواندن بر پیکر پاک و مطهر پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وآله

🔺و لَمَّا أَرَادَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع غُسْلَهُ ص اسْتَدْعَى الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ فَأَمَرَهُ أَنْ يُنَاوِلَهُ الْمَاءَ لِغُسْلِهِ بَعْدَ أَنْ عَصَبَ عَيْنَيْهِ ثُمَّ شَقَّ قَمِيصَهُ مِنْ قِبَلِ جَيْبِهِ حَتَّى بَلَغَ بِهِ إِلَى سُرَّتِهِ وَ تَوَلَّى ع غُسْلَهُ وَ تَحْنِيطَهُ وَ تَكْفِينَهُ وَ الْفَضْلُ يُعَاطِيهِ الْمَاءَ وَ يُعِينُهُ عَلَيْهِ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ غُسْلِهِ وَ تَجْهِيزِهِ تَقَدَّمَ فَصَلَّى عَلَيْهِ وَحْدَهُ لَمْ‌ يَشْرَكْهُ مَعَهُ أَحَدٌ فِي الصَّلَاةِ عَلَيْهِ وَ كَانَ الْمُسْلِمُونَ فِي الْمَسْجِدِ يَخُوضُونَ فِيمَنْ يَؤُمُّهُمْ فِي الصَّلَاةِ عَلَيْهِ……‌

🔸مرحوم شیخ مفید نقل می‌کند:
و هنگامی که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) خواست پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) را غسل دهد، فضل بن عباس را فراخواند و به او دستور داد که آب غسل را به او بدهد، پس از آن‌که چشمان خود را بست (برای رعایت احترام).
سپس پیراهن پیامبر را از قسمت گریبان شکافت تا به ناف رسید، و خود امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) غسل، حنوط و کفن کردن پیامبر را بر عهده گرفت، و فضل آب را به او می‌داد و در این کار کمکش می‌کرد.
پس از آن‌که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) از غسل و تجهیز پیامبر فارغ شد، پیش‌قدم شد و به تنهایی بر او نماز خواند، و هیچ‌کس در نماز بر پیامبر با او شریک نشد.
در آن هنگام، مسلمانان در مسجد مشغول بحث بودند که چه کسی باید امام جماعت نماز بر پیامبر باشد و او را کجا دفن کنند.
پس امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) نزد آنان آمد و فرمود:
«همانا رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌وآله) در حال حیات و پس از وفات، امام ماست.
پس گروه‌گروه از شما وارد شوند و بدون امام جماعت بر او نماز بخوانند و بازگردند.
و همانا خداوند هیچ پیامبری را در مکانی قبض روح نکرد، مگر آن‌که آن مکان را برای قبر او برگزیده است.
و من او را در همان حجره‌ای که در آن قبض روح شد دفن خواهم کرد.»
پس مردم این سخن را پذیرفتند و با آن موافقت کردند.

🔺« أَبِي مَرْيَمَ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ: قُلْتُ لَهُ كَيْفَ كَانَتِ الصَّلَاةُ عَلَى النَّبِيِّ ص قَالَ لَمَّا غَسَّلَهُ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع وَ كَفَّنَهُ سَجَّاهُ ثُمَّ أَدْخَلَ عَلَيْهِ عَشَرَةً فَدَارُوا حَوْلَهُ ثُمَّ وَقَفَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع فِي وَسَطِهِمْ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ وَ مَلائِكَتَهُ يُصَلُّونَ …..

🔸ابو مریم انصاری از امام باقر (علیه‌السلام) نقل می‌کند که گفت:
از ایشان پرسیدم نماز بر پیامبر (صلیه الله علیه و اله) چگونه بود؟ فرمود: هنگامی که امیرالمؤمنین (علیه السلام) آن حضرت را غسل داد و کفن کرد، او را پوشاند، سپس ده نفر را وارد کرد. آنان گرد وجود پیامبر (صلی الله علیه و اله) طواف کردند، سپس امیرالمؤمنین (ع) در میان آنان ایستاد و گفت:
«همانا خداوند و فرشتگانش بر پیامبر درود می‌فرستند، ای کسانی که ایمان آورده‌اید، بر او درود بفرستید و سلام گویید به‌گونه‌ای شایسته.»
پس مردم همان را گفتند که او گفت، تا آن‌که همه اهل مدینه و اهل عوالی (نواحی اطراف مدینه) بر پیامبر (صلیه الله علیه و اله) نماز خواندند.

🔺«و أقول: الأظهر عندي أن أمير المؤمنين عليه السلام صلى عليه أولا مع سائر المعصومين و خواص الملائكة و خواص أصحابه، و كانت‌ صلاة الناس‌ عليه بهذا الوجه للتقية و المصلحة، لئلا يريد التقدم في هذه الصلاة غاصب الخلافة فيجعله فضيلة له و حجة على خلافته، كما احتجوا بالتقدم غصبا في حياته عليه السلام عليه »

🔸علامه مجلسي رحمة الله علیه:
من می‌گویم: آنچه نزد من روشن‌تر و آشکارتر است این است که امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) نخستین کسی بود که همراه با سایر معصومین، فرشتگان خاص، و یاران ویژه‌اش بر پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) نماز خواند.
و نماز مردم بر آن حضرت به این شیوه (یعنی گروه‌گروه و بدون امام جماعت) به‌خاطر تقیه و حفظ مصلحت انجام شد، تا مبادا غاصب خلافت بخواهد در این نماز پیش‌قدم شود و آن را فضیلتی برای خود و دلیلی بر خلافتش قرار دهد؛ همان‌گونه که در زمان حیات پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) نیز با پیش‌دستی غاصبانه، بر آن حضرت احتجاج می‌کردند.

📚:منابع
1: الکافي: ج 1 ص 450
2: مرآة العقول في شرح أخبار آل الرسول، ج‌5، ص: 265
3: الإرشاد في معرفة حجج الله على العباد، ج‌1، ص: 188

     

دیدگاهتان را بنویسید