اللهم عجل لولیک الفرج الّلهُمَّ صَلِّ عَلَی مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ و عَجّل فَرَجَهم
تفاوت موعظه و خطابه :
📄۲۴ نکته و فرق بین موعظه و خطابه😳:
_________________
1. بین خطابه و موعظه تباین کلی نیست؛ همپوشانی دارند.
2. خطابه صِناعت است؛ یعنی فنى و هنرى
3. اگر هدف خطابه مطلقِ اقناع باشد موعظه هم قسمى از خطابه است.
4. موعظهوخطابه هر دو با احساسات کار دارند
👈خطابه برای تهییج و بیتاب کردن احساسات
👈موعظه برای رام کردن و تحت تسلط درآوردن
5. هدف خطابه👈 تحريك احساسات و عواطف است.
هدف موعظه تسكين شهوات، غضب و هواهاى نفسانى است.
6. خطابه آنجا به کار آید که احساسات خمود و راکد است
موعظه آنجا ضرورت پیدا میکند که شهوات و احساسات خودسرانه عمل کنند.
7. موعظه رقیق و نرم و لطیف کند.
اما خطابه غلیظ و سخت :
يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ! جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَ الْمُنَافِقِينَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ وَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَ بِئْسَ الْمَصِيرُ
8. خطابه به بیرون میکشد
و موعظه به درون میبرد.
9. موعظه بازدارنده و مانع و رادع است. راغب اصفهانى:
اَلْوَعظُ زَجْرٌ مُقْتَرِنٌ بِالتَّخويفِ
خليل بن احمد لغوى معروف:
هُوَ التَّذْكيرُ بِالْخَيْرِ فيما يَرِقُّ لَهُ الْقَلْب
يادآورى قلب نسبت به خوبىها در آن چه موجب رقّت قلب شود.
10. خطیب لزوما مزکی نیست.
و خطابه خنثی است.
● اما واعظ باید زکی و متعظ باشد.✅️
○ وعظ قداست دارد.
● بوعلی سینا در اشارات :
○ الکلام الواعظ من قائل زکی
○ بعبارة بلیغة و نغمة رخیمة
آهنگ صدای واعظ آهنگ خوبی باشد.
11. واعظ از هوی و هوس، شهوت، رباخوارى، رياكارى و غفلت بازمیدارد. و یادآور و متذكّر مرگ و قيامت میشود. نتايج اعمال را در دنيا و آخرت یادآور میشود.
12. موعظه دل را صفا بخشد.
13. خطابه از جنس آتش🔥 است
● و موعظه از جنس آب💧
14. خطابه احساسات، انتقامجویی برتریطلبی، حمایت، حمیت، خدمت، سلحشوری، شجاعت، شرافت، شهادتطلبی، عدالتخواهی، عزت، عصبیت، غیرت، کرامت، مردانگی، نیکوکاری، وطندوستی و وطنپرستی را به جوش میآورد و پشتسر خود حرکت و جنبش ایجاد میکند.
اما موعظه جوششها و هیجانهای بیجا را خاموش میکند.
15. خطابه زمام کار را از دست حسابگریهای عقل خارج میکند و به دست طوفان احساسات و هیجانها میسپارد.
اما موعظه طوفانها را فرو مینشاند و زمینه را برای حسابگری و دوراندیشی فراهم میکند.
16. خطابه عموماً طولانی تر از منبر است.
17. خطابه ویژه مراسم رسمی و جدی و بزرگ است.
18. در خطابه تن صدا بلندتر است؛ در حالی که در وعظ تن صدا پایینتر است.
19. بیان در خطابه مطنطن و قاطع است؛ در حالی که لحن بیان در وعظ نرم و لطیف است.
20. در خطابه ادای جملات شمرده شمرده و دقیق است. در حالی که در وعظ ادای کلمات معمولی و به شکل گفتوگویی صمیمی و پدرانه است.
21. خطیب میتواند جوانتر از واعظ باشد، برخلاف موعظه که مناسب تر است که شخص واعظ دارای سن بالا باشد.
22. لباس خطیب فاخرتر، زیباتر و متناسبتر است.
23. خطیب گاهی ایستاده خطبه میخواند: (قام خطیبا) در حالی که واعظ بر منبر مینشیند.
24. خطابه اقسامی دارد:
○ حماسی
○ سیاسی
○ نظامی
○ قضايى
○ دينى
○ اخلاقى
گاهی برای تحريك حسّ سلحشورى و سربازى است.
گاهى برای آشنا كردن مردم به حقوق سياسى و اجتماعىشان است.
گاه برای برانگيختن حس ترحّم است. مانند:
خطابه وكیل براى جلب ترحّم قاضی
گاهى برای تحريك و بيداركردن شعور دينى، اخلاقى و وجدانى مردم است.
___________________
🖊استاد سید مهدی واعظ موسوی
_______________
کانال تخصصی اصول و محتوای سخنرانی دینی
https://eitaa.com/qawaeidialkhitabh
┈••••✾•📚قواعدالخطابه خراسان📚┈••••✾•
